Sunday, October 28, 2007

Kon walay kuwarta

KUWARTA. Daghan ang nanginahanglan niini.

Ang tawo gani nga dunay daghang kuwarta sabton kini nga siya gamhanan. Mapalit man niya ang tanan niya nga magustohan ug ang gusto niya nga kan-on iya usab kini nga mapalit.

Basta aduna kay kuwarta mahimong ang uban mohapa ug mosimba kanimo. Daghan sad dayon ang kanunay nga magyampungad kanimo basta aduna kalay kuwarta.

Kon kuwartahan ka gani kalit nga modaghan ang imong mga higala ug mga paryente. Bisan kinsa molingi ug motimbaya kanimo. Basta masayod lang sila nga kuwartahan ka mahimo ka nga tinahod sa uban.

Sama gud sa mga politiko basta dunay kuwarta segurado na ang kadaogan.

Daghan ang magpatay tungod sa kuwarta. Gani ang uban manulis, mangawat, mopatay aron lang makakuwarta. Kon ato nga timbangtibangon daghan ang mga kadaot nga gidulot tungod lang sa kuwarta.

Kining tanan nasibo sa giingon sa Bibliya sa 1 Tim. 6:10 “ Kay ang pagkamahigumaon sa salapi maoy tinubdan sa tanang pagkadaotan. May mga tawo nga tungod sa kadako sa ilang tinguha nga masapian, nahimulag nahinuon sa pagtuo ug nahiagom sa daghang kasal-anan.”

Mao nga labing maayo na lang unta kadto og wala imbentoha ang kuwarta aron walay kadaotan nga daghan nga mahitabo. Kinsa man diay gaimbento aning kuwarta? Kon nasayod pa lang tingali ang tawo nga gahimo sa kuwarta nga mahimo kining tinubdan sa kadaotan wala na tingali niya kini mugnaa.

Sa akong panukiduki wala koy nakuha nga ngalan sa tawo nga posibleng maoy nag-imbento sa kuwarta.

Sibo sa kasaykasayan niadtong 1200BC sa usa ka dapit nga karon naila nga Southern Algeria bisan karon natabunan na kini sa tubig namatikdan nga sibo sa mga sinulat nga nakulit sa mga bato nga ang 12 ka ‘shekels’ ang gisulod ngadto sa usa ka bank account sa usa ka Algar Hammurabi isip bayad sa paggamit sa iyang anak babaye.

Karong panahuna ang 12 ka ‘shekels’ makabyad na og gatosan ka mga ‘boring’ (mga babayeng namaligya sa daklit nga kalipay) nga labing guwapa pa sa anak ni Hammurabi nga usa ka bugo.

Sa wala pa mamugna ang kuwarta ang gihimo kaniadto mao ang barter. Buot ipasabot nga bayloay. Pananglitan ang imong kamote bayloan og isda. Ang iyang bingka bayloan og budbud.

Kay kon wala pay kuwarta hangtod karon ang namalit niadtong eleksiyon maglisod gyud og pas-an sa ilang mga produkto. Ang mahitabo ang imong boto bayloan og duha ka bukag nga lobi, kamote, saging ug uban pa. Dali ra sad nato nga mailhan nga kana nga kandidato adunay plano nga mamalit og boto kay magpas-an man gyud siya og binukag nga mga saging, kapayas ug uban pa nga ibaylo sa boto sa mga tawo.

Pero pait sad kaayo kon wala pa maimbento ang kuwarta kay kon mopalit ka og brief o Tback sa Gaizano magpas-an ka og lobi o saging. Pastilang paita no! Luoy kaayo ang mahimong cashier sa mga tindahan kay daghan man gyud kaayo ang tinapok nga mga butang nga binaylo sa ilang baligya.

Ang kuwarta makaayo man gyud basta ayohon lang sad nato og gamit. Matikdi ang giingon sa Bibliya nga ang pagkamahigugmaon sa salapi….So dili ang salapi kon dili ang pagkamahigugmaon sa salapi mao ang gamot sa pagkadaotan.

Kon buhi pa ang nagbuhat sa kuwarta dili ba kaha siya magmahay?