Nabali ang panultihon

Ang panultihon nga, “Old Carabao eats young grass,” nabali kini. Dili pa dugay, adunay “young carabao eats old grass.” Unsa nabali no? Dili pa lamang dugay, dunay batan-on nga asawa gibiyaan sa bana kay nagtaban sa asawa nga nagbulag sa bana. Ang gitaban nga asawa gulang na. Napulo na gud ang anak. Ang asawa nga akong gikasulti sa miaging adlaw, nag-ingon nga sa sinugdan, nagkatahap siya nga ang iyang bana naglimbong kaniya apan katahap lang kay wala man siyay nakita. Diha na niya mapiho nga gibiyaan siya kay nagtaban sila. Ang asawa uban sa usa ka buok nga anak, nanginabuhi sa paghagos nianang tugsok sa barbecue ug pag-uma og gamay kay wala namay modaro. Ang asawa sa akong tan-aw regular ang panagway. Maayo ang lawas. Ang gitaban wala man ako makakita. Apan matud sa asawa, dili niya pagdayeg sa iyang kaugalingon, wala siya mabintahai. Lamang gulang na ang gitaban. Pero may nectar pa, kay sustenir pa man sa buyog nga naniba kaniya. Giingon na nako dinhi sa una nako nga mga sinulat, kabuang lang gyud sa hunahuna. Kay duna may kaugalingon nga bulak, nganong maniba pa man sa lain? It just the same flower. Kadto pud nga gitaban, nagpadaog siya sa sugyot sa iyang “lust,” wala niya lingia ang iyang mga anak dalaga nagpusnga intawon, hapit malumos sa kaulaw.!

Barkada dili maayo

Mga ginikanan tambag ko. Ang inyong anak lalaki man o babaye , ayaw tuguti nga makigbarkada. Kay bisan unsa ka tarong, matakdan gayud sa kabuang kon ang barkada daotan. Kay wala may puti nga makamansa sa itom. Kondili ang inom man maoy makamansa sa puti. Di ba? Apan sa dili pa ako mopadayaon, ania una ang giingon sa usa ka maalam nga matulon-anon kayo alang sa mga ginikanan, nga ang anak nga tarong, matakdan gayud sa kabuang kon makigbarkada sa daotan. Ania ang giingon sa usa ka maalam: “When a dove begins to associate with crows, its feathers remain white but its heart grows black.” Nga kon amng salampati kuno kon mosugod sa pagpakig-uban sa mga uwak, ang iyang balhibo magpabilin nga puti apan ang iyang kasingkasing motubo ngadto sa itom. Kon guwapo man siya magpabilin nga guwapo apan ang kasingkasing banyaga na. Bitaw kon unsa ang atong kauban, matakdan kita sa kinaiya. Kay sa giingon ko na, ang puti dili makamansa sa itom kon dili ang itom maoy makamsa sa puti. Niini maglikay gayud kita pagpakig-uban sa daotan og buhat, kay damhon sa uban nga mao usab atong buhat. Kay si Goethe, German philosopher, mao kini ang iyang giingon: “Tell me who is your companion and I will tell you who you are.” Ug si Apostol Pablo miingon gayod: “Ang daotan nga panag-uban makadaot sa maayong pamatasan.”—1 Corinto 15:33. Ug ako nakaingon nga dili maayo ang daotang barkada, ako man nga eksperinsiya. May pagka salbahis ako og diyutay tungod sa barkada. Kay ang Diyos may sugo kanako, iya akong gipabulag ug nareporma ako. Ang Diyos maoy nagdiktar kanako pagsangyaw sa maayong pagtulon-an. Busa sa gisulat nakong balak sa BISAYA, giingon nako ang katapusan nga stanza: Ang nahabilin kong mga adlaw/Igahin ko na lamang sa pagbuni/Sa hulma sa akong mga tunob/Aron ang mga batan-on nga nanagsunod/Dili maala sa pagsubay sa akong giagian. Mao nga ang akong mga sinulat karon, paghatag og moral lesson, maoy pagbuni sa mahugaw nga hulma sa akong mga tunob sa akong kagahapon.(SERG SANTAFE)

Talabong namatay sa uhaw

Estorya ni Andrew Carnegie, bilyonariong magsusulat nga Amerikano. Nga ditto kuno sa dakong disyerto sa Aprika, dunay usa ka Talabong (heron) nga namatay sa uhaw atubangan sa tubig. Katingalahan no?

Ania ang estorya: Usa ka Talabong nga giuhaw, nakakita og jug diha sa desiyerto. Ang jug dunay tubig apan wala ra matunga. Ug kay taas man og liog ang jug ug gamay ra nga dili maabot sa sungo sa Talabong. Ang Talabong nag-apong na lamang sa jug hangtud nga namatay sa kauhaw.

Matud ni Carnegie, kadto unta kon may ideya pa ang Talabong, dili mamatay sa kauhaw. Nanuhak pa og gagmay nga bato gilunod sa jug, motubo ang tubig maabot na sa iyang sungo.

Matud ni Carnegie. Daghang mga kabos nga walay mga ideya nga nag-antos sa gutom. Naa sa ilang silong daghang makaon. Mananom sa bisan unsa nga lagutmon. Mamatay pa kaha sa gutom?

Sa duol sa dagat. Sa hunasan nay  daghan nga kinhason. Magkugi og panginhas ibaligya makapalit og bugas. Mamatay pa kaha sa gutom?

Matud sa usa ka pilosopo. Ang gutom anha ra kuno sa pultahan sa balay sa tawo nga kugihan, apan dili makahimo pagsulod.

Unason tuod pagsulod sa gutom sa pultahan nag-atang ang dagkong kamoteng kahoy, saging, kamote, gabi ug unsa pa nga mga lagutmon?

Giingon nga ang Diyos naghatag og pagkaon sa langgam, apan wala ihulog sa salag. Kinahanglan nga luparon pa, kay tua man sa kakahuyan.

Mao usab ang tawo gihatagan, gihatagan sa Diyos ug pagkaon, apan wala ibutang sa balay. Kinahanglan nga bugwalon pa sa uma. Mao nga kadto lamang nagkugi pagbugwal sa uma ang dili pamisitahan sa gutom.