Saturday, June 14, 2008

Kurit sa kasingkasing

NAGPAHIYOM ako nga nagtan-aw sa iyang hulagway sa computer. Anaa gihapon ang iyang kaanyag nga kaniadto akong gipaningkamutan nga maangkon. Nagpabilin gihapon ang katam-is sa iyang pahiyom!

Sa dihang nakita ko ang iyang litrato, wala ako makasabot. Tiaw mo kanang hapit na 12 ka tuig mi nga wala magkita. Daw adunay kuko nga mikusnit sa akong kasingkasing. Daw sa gibati ako og kalipay nga sa katapusan nakita ko ra gyud siya.

Dose ka tuig na nga mibiya ko sa amoa ug mianhi sa Ozamiz aron lagi manimpalad. Gani sa una kong pagtaak sa Ozamiz pipila ka adlaw niadto mihimo dayon ako og sulat ako dayon nga gipalupad padulong kaniya. Napuno sa paglaom ang akong sulat...napuno sa gugma. Nagpaabot ako sa iyang balos. Semana, bulan ug tuig. Wala man gyud.

Mao nga mipauli ko..bakasyon ba. Pero dili baya to bakasyon kay ang tuyo nako nga magkakita mi. Tuod man nagkita mi. Sama gihapon. Sweet kaayo siya og tinagdan nako. Unya miingon siya nga nakahimo na siya og balos sa akong sulat pero wala lang ma mail daw sa iyang mama.

Aw, mituo lang sad ko. Pero wala na nako siya pangutan-a unsay sulod sa iyang balos kay nasayod man gyud ko nga ang nakasulat niadto mga panghinaot sa akong kaayohan.

Nasayod sad ko nga dili gyud niya ibutang ang Your Love...kuan gyud ang iyang ibutang Your Friend.

Sa dihang mibalik na ko sa Ozamiz, wala na gyud ko mopadala og sulat niya. Wala sab ko mangluod kay wala man koy katungod nga mangluod. Kay kinsa ba gud ako sa iyang kinabuhi.

Sulod sa dose ka tuig dili ikalilong nga kanunay ako nga maghandom kaniya. Ang iyang kagiki ug katawa nga daw musika sa akong dalunggan akong kanunay nga gipangita.

Gani ako pang gi-search ang iyang ngalan sa internet basin diay makit-an nako. Pero wala gyud nako makit-i. Dili lang kay kausa ka beses nga akong gipangita sa Google. Pero wala na jud.

Mao to nga misulay ko sa friendster...sus..pakyas wala gihapon.

Apan niining bag-o ang iyang ig-agaw nakatan-aw sa akong friendster. Mao to nga ako dayon nga gi-open ang mga friends sa iyang cousin. Wala ko masayop. Alas! Duna sad siyay friendster account.

Puwerte nakong lipaya. Mao nga nakita nako ang iyang hulagway...wala gyuy kausaban. Apan adunay mga hulagway nga aduna siyay kauban nga usa ka lalaki. Ang iyang bana. Naminyo na diay siya. Bantog ra wala nakoy balita niya.

Mora ko og gilansang sa akong gilingkuran. Nagtutok sa computer nga blangko ang panan-aw.

Ang akong nasulti sa akong kaugalingon nga: "I'm happy for you."

Mao to...nga ako dayon siya nga gipadal-an og mensahe nga : "Remember me?" "Your friend."

Pero karon wala na jud siya mibalos. Bisan na lang gani sa pagtan-aw sa akong friendster account.

Karon wala nako maglaom nga maako ang iyang kaanyag.

Mipahiyom na lang ako ug miingon:" Maayo pa og wala nako makit-i imong friendster account da."

National Animal


SA kadaghan na sa mga intriga ug mga anomaliya nga gibato sa gobiyerno karon daghan na ang mga tawo nga naa na sa kalibog karon. Misamot ka libog ang mga tawo labi na kay pastang mahala na sa kilo sa bugas karon.

Tiaw mo kanang maglinya sa mga NFA retail outlet aron lang makapalit og duha ka kilo nga bugas. Ngano miabot man ani nga punto nga maglinya na ang mga tawo? Timaan lamang kini nga hilabihan na gayud kalisod ang atong kahimtang karon.

Usa ka mag-uuma nga akong naestorya sumala pa niya nga ang hinungdan nga mahal ang bugas tungod kay mahal man sad ang abono nga ilang gigamit sa ilang basakan.

Speaking of abono misantop dayon sa akong hunahuna ang P728 M nga fertilizer fund scam ni Jocjoc Bolante nga giingon nga gigamit sa administrasyon panahon sa 2004 presidential elections.

Kay kon napalit pa gyud kadto og abono ug nahatag ngadto sa mga mag-uuma basin dili kita makasinati og food crisis.

Gawas ani nga scam daghan pa jud kaayo oi. ZTE NBN deal, Garci ug daghan pang uban. Usa lamang ang lintunganay nga punto niini. Daghan ang BUAYA sa atong gobiyerno...sa atong palibot.

Kon dunay buaya sa Malacanang, dako ang posibilidad nga naa sad na sa barangay, munisipyo ug kapitolyo. Naa gani BUAYA nga traffic enforcer. KAdto bang sige og pangilkil anang mga tigmaneho og sakyanan. Duna poy buaya nga polis. Kadto diay nagdawat sa mga sindikato og mga suborno.

Duna gani buaya nga maestra ug maestro. Kadto diay dili moahatag og dakong grado sa ilang mga tinun-an basta dili sad makahatag kanila sa ilang gipangayo. Duna gani taga-DepED. Kadtong dunay mga aplikante nga mga magtutudlo dili ibutang sa taas sa ranking kon dili makahatag og lechon ug uban pang pabor nga gipangayo.

Aw, of course duna say mga media nga otro pong BUAYA. Sige lang og pamomba konohay sa mga kahiwian sa usa ka politiko apan diay...sus...motak-om ang bagibian nga baba kon mapaslakan na og salapi. A---mora pud juke box...motabi na dayon unsay gusto sa nagpaslak.

Tungod kay bisan asa ta karon lingi...puwerti mang daghana sa mga BUAYA...dili kaha maayo nga ang atong National Animal o Pambansang Hayop nga Kalabaw...atong ilisdan og BUAYA!

Board member KJ ra kaayo?



KON tan-awon sa uban daw KJ (kill joy) ra kayo si 2nd District Misamis Occidental Board member Henry Oaminal sa iyang gipatuman nga polisa alang sa iyang mga scholars nga dili una magbaton og uyab (boyfriend o girlfriend) ug kadtong aduna nay uyab kinahanglan nga bulagan kini aron dili mahimong disturbo sa pag-eskuyla.

Gipadayag ni Oaminal nga tumong sa maong polisa nga dili masayang ang kahago ug ang salapi nga gigasto sa pagtungha sa mga scholar ilalom sa Kawsa sa Katawhan alang sa Kalambuan (KKK), usa ka pribadong kahugpungan diin nahisakop ang boardmember nga maoy nagpasayon sa iyang scholarship program.


Iyang gidugang nga ang maong lakang kabahin sa pagseguro nga makahuman sa ilang mga kurso ang 34 ka mga scholars nga gipatungha sa La Salle University ug Misamis University.

Gipasabot ni Oaminal nga kini usa ka paagi sa pagtabang ngadto sa mga estudyante nga mahimong mahulma pag-ayo ang ilang kaugmaon ilabina aron makatabang sa ilang mga ginikanan.


Saysay sa board member nga mga batan-on pa man usab hinungdan nga likayan lang una ang pagsulod sa natad sa gugma og i-focus na lamang ang matag kaugalingon ngadto sa pagtuon.

“Asa ra bitaw kanang uyab ug makahuman na sa kurso”, dugang ni Oaminal.


Gani usa sa mga scholars nga mihangyo nga taguon lang siya sa ngalan nga Angel ang gihanabi sa dxDD-AM mipadayag nga bisan ang dagway sa iyang uyab amgid ni Piolo Pascual iya na lamang kining bulagan bisan sakit alang kaniya tungod kay gusto siya nga makahuman sa iyang pagtungha pinaagi sa scholarship program ni Oaminal.


Gidugang ni Angel nga kon dili man gani makapaabot ang iyang uyab kaniya iya na lang kining pasagdan hinuon nagtuo siya nga daghan pang mga Piolo ug John Lloyd nga moabot sa iyang kinabuhi.


Iyang gisaysay nga dili sabton nga KJ si Oaminal hinuon nakasabot siya nga alang lamang kini sa ilang kaugmaon.


Ang 34 ka mga scholars mao ang nakapasar sa gipahigayon nga interview sa pag-ayag sa mga takos nga makasalmot sa nasangpit nga scholarship program.


Malampuson usab nga napahigayon ang orientation tali sa mga estudyante ug sa mga ginikanan.

Diin usab usab nga memorandum of Agreement ang pirmahan sa mga scholars ug ni Oaminal.

Wednesday, April 30, 2008

Modaghan kaha ang ani?

Si City Agriculturist Rizalino Paglinawan, miingon nga modaghan ang ani kon ang itanom hybrid ug mayong abono.

Oo, motuo ako, ka yang mga agriculturist nahibalo man unsaon pagpadaghan sa produkto. Apan ako mangutana lang nga seguro kaha nga modaghan? Kay sa miaging tuig ba kadto, ang kadaghanan dinhi sa Misamis Occidental nagpalit og pila ka libo ka sako nga binhi sa mais nga hybrid didto sa Bukidnon apan kumusta man ang ani midaghan ba?

Wala modaghan. Kay ang kadaghanan sa mga mag-uuma (dili ang tanan) tusik tusik man lang or off and on to work, not constant to hold the bolo and the plow. Mao ang hinungdan nga wala modaghan ang ani, kay diyutay ra man ang nagtanom. Tingali ang uban nga binhi gibuhat nga ‘pop corn.’ Unsaon pagdaghan sa ani kon diyutay ra ang gitanom? That is the miracle.

Sa tinud-anay, ang nakanihit sa atong produkto, kay sobra ang bisyo menos ang trabaho. Ang atong baba kugihan man kay sa atong kamot. Kay ang atong kamot daghan mang panahon nga mopalta pagtrabaho. Apan ang atong baba dili man mopalta pagkaon: pamahaw, paniudto ug panihapon. Mao nga shortage kita sa atong pagkaon.

Kining atong nasod atong itandi sa Japan. Ang Japan adunay kadak-on nga 142,726 sq. meters ang atong nasod 115,810. Sa survey sa 1970 ba kadto ang Japan dunay pumuyo nga 98,660,000. Kita adunay 33,477,000. Ang Japan crowded kay kanato. Apan ang Japan wala mamalit sa ilang pagkaon. Hinuon sila pa ang namaligya sa gawas sa ilang pagkaon. Tungod ang doktrina sa Japan sa ilang panginabuhi mao man, industry and frugality.

Sa miaging gubat nag Japan dako kayo ang kadaot. Namayad pa sa mga nasod dinhi sa Silangan. Kita nabayran og 16 binlyones. U gang Japan diha nabuhii sa pagkontrol sa Amerika niadtong 1952. Apan ang history nag-asoy: “Japan since 1952 become the most prosperous nation in Asia.”—Reader’s Digest History page 776.

Apan kita, kanunay nga nagpalit og pagkaon didto sa gawas. Ang yuta sa Thailand ug sa ubang nasod nga didto kita magpalit sa atong pagkaon, unsa may kalainan sa atong yuta? Kon nabuhi man ang tanom didto sa ila, mabuhi man dinhi sa ato. Lamang ang doktrina sa panginabuhi dinhi sa ato mao man always playing than working. Mao nga kita gutom. Kay ang Diyos nag-ingon man nga, “sa singot sa imong nawong makakaon ka.” Genesis 5:19.

Niini ang atong punuan magpakabana na. Ngano nga kita naingon niini nga nagproblema sa atong pagkaon. Molihok dayon. Mangita og paagi samtang dili pa kayo grabe ang kagutom sa katwhan. Manghinaot kita.(Serg Santafe)

Thursday, April 10, 2008

Dedication sa cathedral gipunsisukan


NAGSUGWAK sa mabagang duot sa katawhan ug mga matouhon ang gipahigayon nga solemni nga dedikasyon sa bag-ong napaayo nga Cathedral sa Ozamis niadtong Abril 10 sa may alas otso sa buntag.

Ang maong kalihukan gisugdan sa may alas otso sa buntag ug natapos sa alas onse y media sa buntag.

Sa maong kasaulogan, gipahigayon usab ang paglubong sa relikyas sa tulo ka mga santos nga sila si sa altar nga bahin sa Cathedral.

Gitambuangan usab sa mga kaobispohan sa DIOPIM ang nasangpit nga kalihukan.

Midawat usab sila si Very Rev. Miguel Bernad, S.J.; Rev. Sister Regina Bernad, S.S.C.; Sister Violeta Navarro, MSOLTC ug Joe Manalastas, presidente sa Misamisnon USA og Holy Cross Pro Ecclesia et Pontifice.

Ang Holy Cross Pro Ecclesia et Pontifice usa ka award sa Roman Catholic Church nga kon hubaron sa English nga “For Church and Pope” nga naila usab nga “Cross of Honour.”

Ang maong medalya unang giestablisar ni Leo XIII niadtong Hulyo 17, 1888 alang sa paghandom sa iyang sacerdotal jubilee diin orihinal usab nga gihatag niadtong kababayen-an ug kalalakin-an nga nakatabang ug nakapasibaw sa jubilee ug sa ubang paagi nga nahimong nagmalampuson ang Vatican Exposition.

Sa kasamtangan ihatag kini niadtong naila nga nagserbisyo alang sa Simbahan nga mga layko ug kaparian.

Sa gipagawas nga pahibalo ni Arsobispo Jesus A. Dosado, CM, D.D. sa archdiocese sa Ozamis nga gipetsahan og Abril 4, 2008 nga ang maong award mao ang labing taas nga mahatag ngadto sa layko gikan sa Papa.

Sa maong medalya ang usa ka cross. Sa tunga sa cross usa ka gamay nga medalya nga adunay imahen ni Leo XIII, ang maong imahen gilibutan sa mga pulong nga LEO XIII P.M. ANNOX. Sa lignin nga naglibot sa emblema ang motto nga PRO DEO ET PONTIFICE kon alang sa Diyos ug sa Papa.

Sa luyo sa medalya, sa pipila ka bahin sa cross mao ang mga kometa diin ang fleurs-de-lis, nagporma sa coat sa mga kamot sa pamilya Pecci. Ang pulong nga PRIDIE ang gipatapot sa walang bahin niini.Pulong nga KAL ang sa ibabaw nga parte niini, JANUAR sa tuong bahin ug 1888 sa tiilan sa Cross. Ang ribbon sa medalya kolor purple nga adunay linya nga yellow ug puti.

Gidugang ni Archbishop Dosado nga adunay daghan nga takos hatagan og pasidungog apan gilimitahan lamang sa upat sa Presbyterium.

Kahinumduman nga nianang disperas sa maong dedikasyon gipahigayon ang usa ka cultural show sa GSK Family stage nga giulohan og ‘25 years in 25 minutes.’ Gatosan ka katawhan usab ang misaksi niini diin naglambigit sa ika 25 ka kasumaran o silver jubilee sa Archdiocese sa Ozamis.

Sulod sa 25 minutos gibalik lantaw ang 25 ka tuig nga kasaysayan sa Archdiocese sa Ozamis.

Sa maong pasundayag gipakita usab ang unang ebanghelisasyon sa Mindanao nga gihimo sa mga pari nga Jesuita sa tuig 1596 sa Butuan. Si Padre Jose Ducos, usa ka Jesuita ang mipili sa Misamis nga butangan og bantayanan o Cotta nga nahimo niadtong 1756. Ang Cotta nagsalipod sa mga matuohon sa kadagatan sa amihanang Mindanao ug ang barko ni Ducos nga ‘El Triunfo’ usa ka paghandom sa kadaugan sa mga kristiyanos. Ang Misamis niadtong tungora gipuy-an og mga maisog nga mga lumad nga andam manalipod sa Misamis gikan sa mga pirata.

Diin sa paglabay sa katuigan gikulitan ang bungbong sa Cotta og dibuho sa Nuestra Senora de la Immaculada y del Triunfo de la Cruz de Migpangi. Nga nilhan kini karon nga Birhen sa Cotta.

Sa paglabay sa panahon gidad-an ang kapilya sa Cotta og usa ka debulto sa Immaculada nga gikan sa Espanya.

Diin sa Enero 24, 1983 gihimo ang Ozamiz ngadto sa pagka-artsidiosi ug si Monsenyor Dosado ang gituboy sa pagka-arsobispo.

Kahinumduman nga saw ala pa ang dedikasyon adunay siyam ka adlaw nga kalihukan usab sa parokya sa Immaculada Conception.

Friday, January 25, 2008

Politika, layo pa gani

DUHA ka tuig pa kapin sa dili pa ang 2010 presidential elections, apan karon klaro na nga kon si kinsa ang mga kandidato nga gustong motugpo sa ilang kalo ngadto sa arena sa politika alang sa pagka-presidente.

Sumala pa sa uban nga maayo nang sayo aron makapanukad nang daan—hinayhinay na og kamas ang mga presidentiables.

Naa na sila Senate Presidente Manny Villar, Senador Mar Roxas, Loren Legarda, Chiz Escudero.

Gani si Legarda sa iyang pagbisita niadtong nakalabay nga semana sa Tangub City mipadayag naman nga modagan siya pagka-presidente hinuon dunay kondisyon basta kanunay siya nga mag-una sa survey.

Si senador Ping Lacson sad bisan og nakasuway na og mumo sa nakalabay nga pagpapili pagka-pangulo dili gihapon motagam, aw basin diay og suwertehon na niining higayona.

Karong bag-o miluaw sad ang ngalan ni Vice-president Noli de Castro nga mora og nanayming pa ug sa sabong pa sa manok nagpabalaw. Hinuon gamay na lang gud puy kulang usa ka tikang nalang pud nang iya. Unya misalga pod sila si Senador Richard Gordon, MMDA Chairman Bayani Fernando, Makati Mayor Jejomar Binay ug Defense Secretary Gilbert Teodoro.

Dayon samot nga mora og makalibog sa dihang mipakita og tinguha si napalagpot nga Presidente Joseph Estrada nga modagan sa baron daw mahiusa ang oposisyon. Unsa? Napalagpot ni siya tungod sa pagpanurakot diin nakombikto kini.

Kon buot hunahunaon, di na kinahanglang hiusaon pa ang oposisyon aron makadaog karong 2010.

Pulos mga oposisyon ang mamuntos tungod sa mga isyo batok kang Presidente Arroyo.

Apan ang kataw-anan kay misalga man sad si kanhi Presidente Fidel Ramos kay kon moadagan si Erap aw iya pud kining atbangan. Unsaaaaa? Wala mo kuyapi?

Klaro man sa Konstitusiyon nga ang mga nahimong presidente wala namay re-election ambot ba nganong mamugos man gyud.

Sa mga ngalan nga milutaw wala pa gyuy gitawag nga ‘presidential timber’ kana bang dakong torso nga dili gyud mapiog. Kon kini sila managan aw…nindot gyud ang kombate. Kini sila tanan mga ‘presidential toothpick’ pa lang.

Thursday, January 3, 2008

‘Isumbong mo kay chief’ o I-textmate mo si chief’

NADISMAYA ang hepe sa kapolisan sa Ozamiz City sa mga texters nga gustong makipag-text mate ginamit ang ilang text-hot line.

Nasayran nga gilusad sa kapolisan ang text hot line nga 0928-999-6644 nga ilang gitawag nga ‘Isumbong mo kay Chief’ aron nga dali nga makataho sa kapolisan ang katawhan sa Ozamiz may kalambigitan sa mga nagkadaiyang kremin nga namatikdan.

Inay nga ‘Isumbong mo kay Chief’ daw sa gisabot kini sa uban nga ‘I-textmate mo si chief’.
Gipadayag ni Police chief inspector Wilbur Salaguste, hepe sa kapolisan niining siyudad nga daghan ang magsinamok sa ilang text hot line nga mga tawong walay laing mahimo nga makig-textmate kanila.

Gisaysay ni Salaguste nga makalangan sa ilang mga gimbuhaton ang pagsige og sinamok sa mga mo-text kanila nga igo lamang nga magbinuang.

Gisaysay ni Salaguste na bisan pa man nga makalagot ang maong mga hitabo apan padayon gihapon nga bukas ang maong text hot line.

Gidugang ni Salaguste nga mahimo nga i-text ngadto sa maong hot line ang gusto nga maaksiyonan gilayon nga mga kremin.

Gumikan niini nanawagan ang hepe ngadto sa mga tawo nga walay mahimo sa ilang kinabuhi nga likayan ang pagsinamok aron dili malangan ang ilang mga gimbuhaton.(NAB)