Ang uban moingon nga layo pa ang presidential elections kay tiaw mo kanang 2010 pa gud kini. Apan alang sa mga politiko duol na kini. Gani atong mamatikdan nga niining panahuna mao kini ang ilang gitawag nga positioning. Kadaghanan nga mga lakang sa mga politiko sa pagkakaron nangandam sa dakong bugnong lugaynon. Sama bas a usa ka sundalo nga nangandam sa usa ka dakong gubat. Aron nga modaog sa gubat kinahanglan nga abante ka nga makaandam aron dili maalkansi sa pag-abot sa maong adlaw.
Mouyon kita ug sa dili inanay na nga nabati ang malanog nga trumpa sa kampanya. Sa bisan asang pundok, sa bisan asang ang-ang sa katilingban ug sa bisan haing suok sa nasod, politika na ang gihisgotan. Si kinsa ang mga kandidato, sa asa nga partido, si kinsa ang magpasubli ug si kinsa ang mga bag-ong nawong nga mitugpo sa ilang kalo sa politikanhong arena?
Usa kini ka positibong tilimad-on sa nagatubo nga politikanhong kahimatngon sa katawhan diha sa paghashas ug pagpili sa kandidato nga tukma ug haom sa usa ka posisyon. Ug dili lang diha kutob kon dili kaakuhan sa pumipili ang pagsiguro nga matinud-anon ug may moral nga kamandoan ang ilang ituboy ug ipahimutang sa usa ka posisyon.
Ang pulong kamatinud-anon diha sa politikanhong konteksto wala lamang nakasang-at sa abaga sa mga kandidato kon dili lakip na usab sa mga botante o pumipili. Dinhi kasagaran maligas ang kahigayunan pag-angkon sa usa ka tinuod nga panggobyerno kansang gahom anaa gayud sa mga tawo. Kon nakapili man kita og presidente, governor, mayor o bisan si kinsang opisyal nga gipahimutang sa pwesto sa gobyerno, kana tungod sa dili matinud-anon natong pagpili.
Mahimong makonsiderahan ang sayop nga pagpalingkod sa usa ka kurakot nga presidente o senador, tungod kay kita wala gayud kaayo makasinati kanila. Gani, kadaghanan niini ato man lamang nahimamat panahon sa kampanya. Apan kon kita makapili og gobernador o kaha mayor nga dili unta angay sa maong posisyon, dili sipyat ang tawag niana, nga human sa tanan, moingon lang dayon ta AY! MALI. Ang tawag niana pagdinanghag o pagpasagad sa atong katungod. Labing siguro, may nagkadaiyang sukdanan ang matag usa kanato diha sa pagpili. May moingon nga siya ang akong pilion tungod sa utang kabubut-on. Tungod kay siya nakatabang og dako sa among pamilya. Tungod kay siya akong kumare o kumpadre. Tungod kay siya isog. Tungod kay siya dagha’g kwarta ug tungod kay siya bantugan o sikat.
Kini nga mga sukdanan maoy hinungdan kon nganong nagpabilin ug mas midaghan pa ang kurakot natong mga opisyal sa gobyerno. Ikaw nga pumipili, malipay ka ba kon ang usa ka kandidato moingon nga sigurado ko’ng daug kay paliton ko ang imo o ang inyong botos? Sigurado kong daug kay daghan ko’g tawo nga magamit nga mohulga kanimo kon dili ka mosuporta sa akong kandidatura? Kon ingon niana ang mopatigbabaw, nan, makaingon kita nga ang pagbotar dili usa ka katungod kon dili pribelihiyo sa mga tawo nga magpagamit sa salapi ug impluwensya.
Sa ingon nga hulagway, ang election dili na usa ka sagradong kalihokan diha sa pagpili og mga ligdong nga modala sa renda sa pangagamhanan, kon dili usa na ka negosyo. Ikaw nga usa ka ginikanan, malipay ka ba nga i-negosyo ang imong katungod sa pagpili diin ang gihimong puhonan mao ang kaugmaon sa imong mga anak, sa imong mga apo ug sa mosunod pa nga henerasyon?
Dili pa tingali ingon niana kadunot ang panghunahuna natong mga Pilipino.
Ang mga batan-on nasayod nga kon unsa man ang ilang gikulit sa kasaysayan kini sarang ikapasigarbo isip dakong tampo sa pagpalambo ug pagpalig-on sa atong demokrasya. Kon nahimo mang kaulawon ang kagahapon, tinguhaon ta nga mahimong dalaygon ang karon nga takos ikapasigarbo sa ugma o sa umaabot.
Mouyon kita ug sa dili inanay na nga nabati ang malanog nga trumpa sa kampanya. Sa bisan asang pundok, sa bisan asang ang-ang sa katilingban ug sa bisan haing suok sa nasod, politika na ang gihisgotan. Si kinsa ang mga kandidato, sa asa nga partido, si kinsa ang magpasubli ug si kinsa ang mga bag-ong nawong nga mitugpo sa ilang kalo sa politikanhong arena?
Usa kini ka positibong tilimad-on sa nagatubo nga politikanhong kahimatngon sa katawhan diha sa paghashas ug pagpili sa kandidato nga tukma ug haom sa usa ka posisyon. Ug dili lang diha kutob kon dili kaakuhan sa pumipili ang pagsiguro nga matinud-anon ug may moral nga kamandoan ang ilang ituboy ug ipahimutang sa usa ka posisyon.
Ang pulong kamatinud-anon diha sa politikanhong konteksto wala lamang nakasang-at sa abaga sa mga kandidato kon dili lakip na usab sa mga botante o pumipili. Dinhi kasagaran maligas ang kahigayunan pag-angkon sa usa ka tinuod nga panggobyerno kansang gahom anaa gayud sa mga tawo. Kon nakapili man kita og presidente, governor, mayor o bisan si kinsang opisyal nga gipahimutang sa pwesto sa gobyerno, kana tungod sa dili matinud-anon natong pagpili.
Mahimong makonsiderahan ang sayop nga pagpalingkod sa usa ka kurakot nga presidente o senador, tungod kay kita wala gayud kaayo makasinati kanila. Gani, kadaghanan niini ato man lamang nahimamat panahon sa kampanya. Apan kon kita makapili og gobernador o kaha mayor nga dili unta angay sa maong posisyon, dili sipyat ang tawag niana, nga human sa tanan, moingon lang dayon ta AY! MALI. Ang tawag niana pagdinanghag o pagpasagad sa atong katungod. Labing siguro, may nagkadaiyang sukdanan ang matag usa kanato diha sa pagpili. May moingon nga siya ang akong pilion tungod sa utang kabubut-on. Tungod kay siya nakatabang og dako sa among pamilya. Tungod kay siya akong kumare o kumpadre. Tungod kay siya isog. Tungod kay siya dagha’g kwarta ug tungod kay siya bantugan o sikat.
Kini nga mga sukdanan maoy hinungdan kon nganong nagpabilin ug mas midaghan pa ang kurakot natong mga opisyal sa gobyerno. Ikaw nga pumipili, malipay ka ba kon ang usa ka kandidato moingon nga sigurado ko’ng daug kay paliton ko ang imo o ang inyong botos? Sigurado kong daug kay daghan ko’g tawo nga magamit nga mohulga kanimo kon dili ka mosuporta sa akong kandidatura? Kon ingon niana ang mopatigbabaw, nan, makaingon kita nga ang pagbotar dili usa ka katungod kon dili pribelihiyo sa mga tawo nga magpagamit sa salapi ug impluwensya.
Sa ingon nga hulagway, ang election dili na usa ka sagradong kalihokan diha sa pagpili og mga ligdong nga modala sa renda sa pangagamhanan, kon dili usa na ka negosyo. Ikaw nga usa ka ginikanan, malipay ka ba nga i-negosyo ang imong katungod sa pagpili diin ang gihimong puhonan mao ang kaugmaon sa imong mga anak, sa imong mga apo ug sa mosunod pa nga henerasyon?
Dili pa tingali ingon niana kadunot ang panghunahuna natong mga Pilipino.
Ang mga batan-on nasayod nga kon unsa man ang ilang gikulit sa kasaysayan kini sarang ikapasigarbo isip dakong tampo sa pagpalambo ug pagpalig-on sa atong demokrasya. Kon nahimo mang kaulawon ang kagahapon, tinguhaon ta nga mahimong dalaygon ang karon nga takos ikapasigarbo sa ugma o sa umaabot.
1 comment:
hi, la na gyd ko kabotar sa Pinas ba unsaon nia naman ko sa layo unya balik unya ko diri mobasa sa imong mga balita...
Post a Comment